A Maih Pa A That

September 2, 2012 ni hi Austrlia Fathers’ day asi. Fathers’ day laksawng ah thuanthu siar ding ka rawn thlah asi. A taktak ih a rak cang dah mi thuanthu asi.

A MAIH PA A THATTU “ MYANBARAMAR KING “ IH THUANTHU

Khuahlan laiah MYANBARAMAR timi ram pakhat a um. Cuih ram ah A maihpa a thattu siangpahrang pakhat a rak um, asinan a hmin rel cu an siang lo. Cuih KING a suah hlanah, MYANBARAMAR ram cu Siangpahrang dang pakhat in a rak uk. Cui KING cun  fanu mak danglamtak a rak nei. A fanu cu a suahthlak in sunzan peh in thla (6) sung a tap. An lem ngam thei dah lo.  An mang a bang tuk ih an polpu sangbik hnen ah an feh pi. Cule an polpu in an khua vang pathian hnenah, hi naute hi a tah rehter dingin ziangtin so kan tuah ding in sim hram aw ti’n thlacam in a dilsak. Cule An pathian (khuavang) in an polpu hnen ah hitin a sim: -

Siar bet

“Duhdawtnak Zuun”

 Ting Hlei Thang

2006-2007

Zodai zilthli thiangte a hunghrang zerzo, zingni mawite khal suah zairel in a mawinak hmuah suah tahratin Falam khawpi cu tleu mawizet in a run kap. Boruak khal a thiang, cumci le laihang te khal tlangtluan hrut in fim riari ten tlang le mual tin a zel. Cucik kharbawk khal sun nisa awi ve ding in an tiar cia ttheptthep. Culaiah keikhal kawr rang le lungzi hringte hruk in ka Nui sapherhphawm le arti kiomi te keng in No.(1) BEHS, Canbari tlawnginn lam pan in tlawngkai ding in ka pawk ve. Tlawnginnpi ka thlen in kan Boarder pawl tonak 10(B) ahcun ka vunglut. Tlawngkai pek te tifamcu ka zak a zum deuh ih ka hmaitla a hngal hrih lo nasa. Cutin ningzak nawnte’n in khawdang cu ka tang rero.

Siar bet

Chin Pawlpi Le Chin Kumthar Thuanthu Tawi

CHIN PAWLPI LE CHIN KUMTHAR THUANTHU TAWI

Akaikhawmtu : Fung Dun

Thuhmahruai

America ramah kum 1950 hrawng in Laimi upa pawl an rak thleng thok zo nan a thleng hmaisa pawl hi zirnak lamih thleng an rak si vekin pumpak mi malte lawng  an rak si. Cuihnu kum 1970 hnu lam in hnatuan ding ih thleng na, unau sungkhat kawhnak ih thleng na, ti’n innsang in an rak thleng thok ve.1990 tiang ah cun inn sang siar theih an si lai. Aburbur ih mi senpi thlennak ngaingai  cu kum 2000 hrawng in a si. 1998 ih sin 2001 tiang Guam lamih sin siseh, 2000 ih hnu lamin India le Malaysia lam in siseh, tulai santiluan vekin US ah mi burpi ih thlen a si ih tu ah cun zatei theihawk ding hman a har zet thlang.

Laimi cu sungkhat unau, rualpi le miphun duhdawtu kan si vekin hmaisa ih rak thleng pawl khal in 1986 kum lamih sin Dawngpui puai tuah in Battle Creek, Frederick, Davenport, le Chigaco lamah  an rak hmangtlang theu. Cuvek thotho in hmun dang ih um unau pawl khalin 1994 thokin FANGER puai tin Atlanta ah zuamawknak pawl thawn nuam zetin an rak hmangtlang  theu ve.

Siar bet

Chin Phunpi Ni maw Chin Phun Suahni

CHIN PHUNPI NI maw CHIN PHUN SUAHNI ?

(Lai Phunpi Ni maw Lai Phun Suahni?)

 Salai Lal Ram Lian

Chin le Lai hi cu mai’ hman duh dandan si mai sehla, cangantu cun Chin ti’n a hmang vivo mai ding. Chin tiin hmang thei cio sehla ti cu saduhthat a si. Chin Phunpi Ni thuhla ah helhkam mi le hnakdoh deuhtu thu 2 tarlang ka duh.

(1). A HMIN

Siar bet

Chin Phunpi Ni Thawhkehnak

CHIN PHUNPI NI THAWHKEHNAK

BY: PU SANG VUNG, THANTLANG

Translated by: Salai ZC Laltinhrem, Falam

Hakha vuanthawk bawipa in Chinram ukawknak thu rel dingah 17-02-1948 ah Falam nan thleng thluh ding, tiah Hakha peng miuk le khawlal zate'n ca in pek. Hi caan takih Leitak Miuk Lal (ramuk bawi) ka ṭuan lai tak a si. Keimah mimal hrimhrim hi a telmi ka siih, thil umtudan ka theih thluh deuh thaw ve ruangah, vun ngan ve ka duhnak a si.

Hi lai ahhin Chinram ah peng panga lawng a um. Tidim, Falam, Hakha, Peletwa le Kanpelet an si. 1949 ah Hakha peng a kau tukih Matupi peng thar an pek. 1960 ah Mindat kha peng thar ah an tuah. Tonzang le Thantlang hi 1965 ah peng thar an ngah ti a si ko nan an fehter taktak cu March 2, 2966 ah a si.

Siar bet

Miuk Le Khawllal Diremnak Chin Phunpi Ni

MIUK LE KHAWLAL DIREMNAK

CHIN PHUNPI NI

By: Salai ZC Laltinhrem

A Thuanthu:  Chin Phunpi Ni thuanthu kan zoh sal tinten Chin Miukpawl thawn a sengaw ringring ding. Feb. 19-20, 1948, Falam ih meeting an rak tuahnak ihsin suakmi a siih, hi meeting ih an thulu cu thildang zianghman a si lo, Miuk le khawlalpawl donak meeting a si. Hi meeting hi kan zoh rero tikah Rampi kumpi ih theihpimi le bawmnak ih rak tuahmi si loin miuk le khawlal dokalh pahnih khat ih sumpai cemmi khal tuan thluhnak ihsin tuahmi meeting a si. Minung tampi an si thei dan khal, midepde le miuk le khawlalpawl huphurhtuktupawl in Falam khaw kiang kum 18 tlun lam, Falam ah a rang theibik ih thleng dingih ca an pek ruangah, hrekkhat cu Feb. 19 zaanlai rori ah Falam pan in an feh, hrekkhat cu Feb. 20, khawvang hlan ih Falam thleng dingah an feh. Hivek meeting cu official titeh a theih kei maw? Chin Phunpi Ni hi thuanthu zoh a si tikah miuk khawlal dokalhnak, iksiknak, huphurhnak, ikfiknak le huatnak ihsin a suakmi meeting a siih cuih meeting ih a suahpimi cu miuk le khawlalpawl parih DIREMNAK lecimhaiseh tiih an ti sutso le an aih/lawm ni ah Chin Phunpi Ni tiah an run ko pan lo maw? Cuih iksiknak le huatnak ihsin suakmiDIREMNAK puai Chin Phunpi Ni cu tuisun ah miuk le khawlal hnakih fel le ṭha sawn ih ruatawpawl in kan run aih in kan run lawm rero lai. Ka mipawl theihnak an neihmal tuk ruangah an hloral timi cu kanmah hi maw kan rak si.

Siar bet

Chin Phunpi Ni Le Miuk Lal Pawl

CHIN PHUNPI NI LE MIUK LAL PAWL

Salai Tialkharlian

DILNAK: CHIN FONT IH NGANMI A SI. 

1.  Ziangruangah  hi ca hi ka ngan?  

Chin Phunpi Ni (Chin National Day) tuahnak hmun ah vei tampi/tamnawn ka rak suak ve. Upa fialmi pawl in Chin Phunpi Ni (CPN) thuanthu sim le rel a si `heu. Ram leng kan thlen hnu khal ah kan umnak ram le khua cio ah kan Chin Phunpi Ni (CPN) cu ropi zetin kan tuah thotho. Pawlkom tampi in Chin Phunpi Ni (CPN) thucahnak (statement) phunphun kum tinten'n suah a siih kan siar `heu. Ziangruangah Chin Phunpi Ni hi kum ti'n sunglawizet in kan tuah timi khal hrilhfiahnak phunphun pek a si theu.

Siar bet

Laiphun Suahni Ṭhaten Kan Ruat Dah Maw

LAIPHUN SUAH NI

[Ṭhaten kan ruat dah maw?]

          Chin Miphun Ni (Chin National Day) thu ah, February 20, 1948 lawng a si lo, 1918 le 1940 February 20 khalah Chin phunhnam hrangih sunsak tlak cangvaihnak a um, curuangah "1948 february 20" um lo khal sehla February 20 hrimhrim hi sunlawih tlak a si titu an um.

          Hiti simtupawl lakah Mindat-Zuzin alias Ke Khui Sing ih sim mi hi a fiangzet:

"..Culaiah Maymyo (tui Pin U Lwin) ah Chinmi Fimthiamnak cawisangtu pawlkawm cu February 20, 1918 ah an dinih Chin miphun hrangah hna an ṭuan thawk….. February 20, 1940 ah Mirang uktu bawi_ Magwe ramṭhen uktu , commissioner Mccracken: Falam zipeng Naylor le Kanpelet vuanthawk Poo Nyo cu Kanpelet khua ah an feh…Mirang bawi pawlin mipi dil mi an tuah duh lo tikah U Vawmtu mawng ih hruai mi Chin Hills Union Organization le mipi 1,000 lai cu an thin a heng, cule miring bawipawl cu ṭih in an tlan hlo…" (CND, Golden Jubilee magazine, p. 70. Kawl ca in leh mi a si. Ngantu).

Siar bet

Falam Khui Na Feh Tum

Falam..Khuilam Feh na Tum??

Phun K Thang

            Kan nauhak laiah ka nuin nau-awih hla in saksak ttheumi cu.. “Khua hi hlanah Kawl Mimang Bawi ka raksi, a tu ahcun Pu Sa Zaw naute ka um”.Phunsang tlawng kan kai lai(1979 hrawng)ah kan rualpi pakhat cu nupi neih a tumih Sawmnak Ca a tuah. Cumi a Ca sung ahcun….” Salai _____, Pu _____________(Khawbawi hlun, Kawhhran Upa hlun, Myone Kusale ttuan dah, Dawr tumpi tuah dah) ih fapa, le Mai ___________tei tthit umnak …”ti’n an ngan. Mopa ih Pa hi tuahlai le tuanlai mi nei nawnlo, tuan dah,tuah dah…a Dah le a Hlun lawng hi nganih tarlang asi. A tar zo ruangah asi. Himi Sawmnak Capi hi ka siar tikah ka thinlung sungah..”Falam khawpi” timi a hungsuak.Tuini Falam khua hi  rak si dah,um dah, nuam dah, zohso co dah,…timi Dah, Hlun, lawng hi a neihsun/taangsun a si pang maw?

Kawlram khawlipi a rak si dahmi Rangoon/Yangon tla hi mi tampi cun,. ”Rangoon cu  1940 kum hrawng ahcun Southeast Asia ih khaw nuam bik,pi bik, mawi bik, tum bik,…Mingaladon Vanzam colhnak khal cu thotho…ttha bik, mawi bik, luun bik, a rak si dah..” ti’n an rel ringring. Tuini ah teh ziang din hmun a thleng ?

Siar bet

Hmuhdan Dangdang Nei Cing Ih Lungrual

Hmuhdan Dangdang Nei Cing ih Lungrual

No Than Kap

Leitlun phunhnam le mi tam sawn lakih kan hmuhmi lungrualnak cu "hmuhdan bangawk ruangih lungrualnak" a si.  Asinan, "hmuhdan dangdang nei cingin lungrual, lole hmuhdan dangdang nei thei tiangih lungrual" timi a umih cuvek lungrualnak cu thil harsabik a si lo hmanah thil harsazet a si. Curuangah khawruahnak kauzet nei cin le pitling nun nei thei cin miphun, khuaram le sungkaw lak lawngah hivek lungrualnak hi hmuh ding a um theu.  Hmuhdan dangdang nei cingih lungrual timi ahcun, thu tenau deuhah hmuhdan bangaw lo hmansehla thupi cinah lungrualnak a um thotho.

Siar bet

CNF/A Thuhla

CNF/A Thuhla

Khuang Lian Sum

Tulai kan tlang Email ah  CNF  President ah Ex MP Dr, Za Hlei Thang an hril timi thuah Falam sunglam ral timi in kan tlang mail cabawm a luahkhat kan timai ding mawsi, pawmdan a dangih hmuhdan leh ngaidan khal a dang ruri ih ziangkhalle  leitlun  a si ta miau ih  duhdan leh pawmdan bangawklo leh famkimlo nak leiramih kan umsungah cun  kan ton ringring dingmi  a siih, Politics ti famcu mifim  pawlih ngaidan leh ruahdan a si famhme.

 CNF Party  Politics hmin hin kan Chin ramsung leh mipi thinlung sungah hmun leh ram kaupi a luah ticu phat theihding rual asilo ih  thangthar leh mi tampi hrangah CNF thuhla theifiang lo ruangih  pawmdan leh thlunding theilo ih khawdang raktang rero kan um ding ruangah CNF Party semsuahdan leh  hotu pawlih thil raktuahdan pawl a thazawng in maw a se zawngin maw  tamtak lakah kan theihfiangmi malte   run tarlang sehla mipi in kan thinlungin thutluk nak ziangmaw cintal kan tuahphahthei nak a si pangah tiah.    CNF Party semsuahdan thu tlangpi ka run tarlang dingih himi ah bulpak sawhduhnak a tello ih, Asinan  mipi hnenih thudik kan relsuak attul ruangah  an raktuah dikmi leh an tuah diklomi khal thuhruk leh zep sakawk umlo in kan run tarlang hnik kecu

Cun himi CNF Party Semsuahdan  thutlangpi timi ah tuittum ah cun a Thulu lawng kan run tarlang dingih thulu pakhat sungah thu tamzet leh sauzet nganding a um ruangah a sangsangten a thu cipciarcu tarlang bet vivo kan tumding.

Siar bet

Pinlong lungkimnak Ca

                                                                                                                                                                                                                            Dated,1947, 12,Feb,Pinlong

                                                                                                                                                                  PINLONG LUNGKIM TLANG NAK CA, 1947.

                        Mirang kumpi aiawh Kawlram uktu ih " Khawnbawl khawnsil" ( Executive Council ) sungtel hrek khat le Saohpas pawl zate hleiah Shanram kulh ,Kachin tlangtluan ram le Chin tlangtluan ram pawl ihsin palai pawl kai mi Pinlong khawpi ih tuah mi tonawk khawmnak (meeting ) ah-
                       
                       Kawlram "Lehlang acuzah " ( Interim Burmese Government ) thawn hmakhatten komawk nak ihsin Shanram,Kachinram le Chinram pawl cun zamrang deuhin Zalennak (freedom) kan ngah ding tin meeting kaitu pawlin kan zum ruangah meeting kaitu zaten elawknak um lo in a tang lam vekin kan thurual tlang asi.

Siar bet

Falam Humhual Pawlpi Dinsuah Dan

FALAM HUMHUAL PAWLPI (FHP)

DINSUAH DAN,

HNAṬUAN LE TUMTAH MI

1.     DINSUAH DAN: June 17, 2006 ah Yangon ih um Falam upapawl cun, Dr Pasang inn ah tokhawm in, ramtin ih um Falampawl dinhmun siseh, Laitlang Falam peng sungih khuapawl dinhmun siseh, Lairawn ih um Falampawl dinhmun siseh, zoh tlangnak an nei.   Cui an thurel tlangnak ihsin, siat ni ṭhat ni hrang lawng si lo, thansonak (development) hrang lawng khal si lo, khawtlang nun le nunphung tham ban le humhimawknak lam tiang ṭuantu Pawlpi pakhat Falam Welfare Committee timi din a ṭha tin an relcat.

A hmaisabik ih ṭuan ding mi ah, culaifang ih thubuai bik Laitlang Falam peng sung khuapawl harsatnak buaipi dingin lai an rel. Hi thu ah, Falam ih um upapawl thawn rawnaw hmaisa ding in relcat a siih Yangon ih upa Dr. Pasang le Pu Khuang Lian cu Falam ah an thlah. Cutin,_

Siar bet

Chin Timi Hi Ziangtik Kumah An Phuah

CHIN TIMI HI ZIANGTIK KUMAH AN PHUAH

           By N. Khaw Liang

AD kum 2000 kan thlengih santhar mino pawl hin kan pupa nunphung le thuanthu pawl hi theihthluh ding hi thil harsa ngaingai asi. Thusimthiam le mifim pakhat khat in kan thuanthu cu asilo zawngin cutin asi tiin thuphan pin simsehla mai thuanthu dik kan theih fianglo pang asile bum awl-ai te kan si ih tlunah kan nunphung ti khaw-lo ter thluh tu-ah an cang ding.

Kan Laimi lakah tambik kan buaipi theumi cu miphun le hnam hi asi ih group hnih in a lang. Kan Unau Lushei, Hunlngo, Mizo le Tidim pawl in Zo an ti-aw ih a dangpawl cu Chin ti deuh in kan rak ti-aw ih hi thu hi kanmah le kanmah kan buaiawk ternak asi. Curuangah ziangti’n kan langfiangter (proof) thei pei? Ziangmi bik hi a dik bik asi pei? Thenawknak maw? Lungrualnak a tha? A thami kan hmang pei ih a tha lo mi hlawn kan tum pei. 

Siar bet

TEV Hnakih KJV Ţhatsawnnak 5

TEV Hnakih KJV Thatsawnnak 5

Jedidya Lal Lian Zual

Bible thuhla ah hin elawknak a phunphun a suak theu. Bible text leversion thuhla cipciar takih zingzawi ding cun subject tum takih  hman a tul ding ih cahmai 300 tlun lam daih a si ding. Asinan tui tumah cun
canngantui tithei tawk le dinghmun, siartui tuldan ih zirin cahmai pahinh khatih pawhtawi kan tum ding.

Hi thu ngan tikah mi pakhatkhat simaw, pawlkawm pakhatkhat simaw, kawhhran pakahtkhat simaw eltainak, simsiatnak le hlawnthlak duhnak lam si loin( cuvekzawng khalin zohman ruat lo sehla) Pathian thu conservative takih tannak lamah ngai sawn sehla. Cumi cu cangantui thinlung khal a si. Laimi, a hleicein Falammi cu malte kan si ruangah thu lakdan thiam loin kan hak sual pang theu. Curuangah hruaitu zahum deuh tla cu Book Review hman tuah ngam a si lo. An kawhhran le an uifim pawlin in keuthat pang ding ti tluk a si. Mirang le ramdang cu hun tanta sehla kan hmuanthlang Mizoram hmanah Presbyterian kawhhran veve khal thu cuhaw-in an elaw tuito theu. Cucu a thangso le fim pawlih mizia a si.

Siar bet

Falam Bible Thianghlim Zohhliahsalnak

TEXTUS RECEPTUS LE KING JAMES VERSION HI

RINSANTLAKBIK AN SI KO E!:

DR HRE KIO IH CAHRAM “FALAM BAIBAL THIANGHLIM HI

RINSAN A TLAK NGAINGAI MAW?” ZOHHLIAHSAKNAK

Siar bet

KJV Ih Thlunmi Received Text/Tr Hi Khuanhlan Pi Ihsi Rung UM Vivo Mi A Si

KJV IH THLUN MI RECEIVED TEXT/TR HI KHUAHLAN PI IHSI RUNG UM VIVO MI A SI

                                    Timothy Sui Lian Mang

TEXTTHU RELNAK IH HMAN MI TAWNGFANGPAWL SIMFIANGNAK

             (Basic Terminology of the Textual Debate)

Kutihnganmi(manuscripts) Tawngfangpawl Simfiangnak

Manuscript = Bible kha an kut roriih ngan a si, cumi cu Manuscript tiah an ko. Cui kut ih ngan mi pakhat hnakih tam cu a tawi zawngin MSS an ti ih, pakhat lawng a asile MS tiah an ti.

Autograph = Bible ngantu ih a ngan mi rori pakhat te (original manuscript) kawhnak a si.

Autographa =  Bible ngantu ih kut ih ngan mi pakhat hnak tam (original manuscripts) le  tampi kawhnak a si.

Siar bet

Thuthlungthar An Rak Finkhawmdan Thuanthu

THUTHLUNGTHAR AN RAK FINKHAWM DAN THUANTHU

Hre Mang, Pastor

Falam Christian Church of Indianapolis

THUTHLUNGTHAR AN RAK FINKHAWM DAN THUANTHU

( NT, Canon)

 A. Grik Cabu ( Manuscript pawl)

 Khrih dungthlun pawlin kutin nganmi Thuthianghlim pawl kha kawhhran tinah siar theih dingin kawpi an rak tuah vivo ih kawhhran tin in khawm awknak hmuntinah an rak siar ttheu. Cui hnu ah ken sukso le fingkhawi a awlsam deuh mi 'Papyrus' timi caphek parah an rak ngan sawng vivo. Cui caphek pawl cu boruak ttha lo a tuar thei lo zet. Kawhhran thawk pek ihsin AD kum zabi 15 tiang milai kutin anrak ngan sawng vivo. Kum zabi 15 hnu lam lawngin Baibal Thuthianghlim cu khawlin an rak ngan sawng vivo thei. Cutin kutin an rak ngan sawng vivo tikah cafang ngan sual le cawn sual mi um loin rak tuah a harsa zet. Asinan hlanlaiih Grik ttonngin an nganmi pawl hmuh thei mi a um laiih an ngan swngnakah an sual mi tete remsal theih asi. Cuticun Thuthlungthar cu kawpi tampi tuah sawng vivo asinan kum zabi 18 hrawngah Grik ttongin nganmi caphek pawl ( a hrek cu a tthen a lang lawng kan hmu thei) kan hmu thei ih Dungthluntu pawl rak nganmi thawn a dang aw lo ding tiah kan ti thei. (Grik ttongin nganmi Baibal caphek cu 5366 hmuh ding a um). Bruce in hitin asim "Leitlunah Baibal ca tlukin khua hlan ca (Original kawpi) hmuh thei mi kan nei lo." Cui Baibal Grik caphek pawl cu a tlangpi thu in phunthum ah an tthen. Cupawl cu ziangvek an si ti kan zoh hnik pei.

Siar bet

KJV, Pathian Thlawsuahzetmi Le Hmanzetmi

KJV, Pathian Thlawsuahzetmi le Hmanzetmi

By: Caleb Laltinhrem

Ziangahtile, thurin ziktluak an ngai paih lo can a thleng lai ding;

an hna a za dingih, an hiar zawng zirhtu an ko khawm ding;^v3

Asinan nang cun, thil ziangkimah fimvar ten um awla, harsat tuar ṭenṭo aw,

Thuthangṭha nung sim hna ṭuannak in na rawngbawl hlen suak aw.^v5

Doawknak ṭha ka dongah, tlan zuamawknak cu a tawp tiang ka ṭheh,

rinnak ka kil ngah…^v7

^{2 Tim. 4: 3,5,7}

Siar bet

King James Bible Thuanthu

KING JAMES BIBLE THUANTHU  Timothy Sui Lian mang English Bible Version lakih lar zet KJV thuanthu malten lo zem ve ka duh. KJV thuanthu thei ding cun KJV hlanih English Bible thuhla theihta hin mit a vangter sinsin a bang. Curuangah KJV hlan ih English Bible thuhla tla kan zohta hnik pei.  English Bible: English `awng in Bible let dingih `anlaknak hi a tam zet. Latin Bible ta Cathianghlim thu hrekkhat leh mi tete cu suah an si rero. Mirang `awng ih leh mi Bible hi a tam zet thlang. Hmaisa lamih an leh mi Bible-pawl le a langsar deuh mipawl tarlang vivo hnik sehla:

Siar bet

Dr. Hre Kio-Ih Critical Analysis

DR. HRE KIO-IH CRITICAL ANALYSIS KA HMUH VE DAN

Revd. B. Lallianthang

Thuhmaihruai

Lai ca siartu hmuahhmuah hnenah kum thar cibai! Pathian zangfahnak ruangah kan hruaitupawl in Bible version a phunphun kan lai ttawng rori ih in lehsak thei rero mipawl le fakselawknak kan tuahsakawk ttheu mipawl hi mifimpawl le miphun picangpawl cun ‘tthansonak bik a si’ an ti vekin, tui ttum khalah Dr. Sui Lian Mang ih cabu Dr. Hre Kio ih review a tuahsak mi hi ngunngaih zetih zohsak vesal dingah ka lo sawm hai. Kan unau Mizoram khalah Dictionary ngantu mithiam J.F Laldailova khan King James Bible sirhsan in ‘Mizo Bible Thlirna’ cahnah 318 sah a ngan mi  khal tlawnginn tampi ah cun critical a phunphun zirnak ah an hmang hai ih, kawhhranpawl le Bible lettupawl khalin kan tthansohpi nasa an ti a si. Tubai khalah Hmar Bible lettu L. Keivom le Zolife Editor in J.F ngan mi sirhsan in in zirhsal ih kan hlawktlang zet hngin. 

Siar bet

A Rak Hlomi Nikhat Thlirsalnak

A Rak Hlomi Nikhat Thlirsalnak

Anthony B. LianThang

THUHMAIHRUAI

Kan Bible kan siar tik ah thil danglam zet pakhat kan hmu thei mi cu; “13A ti vekin Israel mi pawl in an ral pawl an neh thluh hlan lo ni cu a ding ih thlapi cu a cawl ngaingai. Hi thu cu Jashar Cabu sungah an ngan a si. Ni cu feh nawn loin van laifangah ni khat pumhlum a cawl.” (Joshua 10:13) ti asi. Joshua san lai ih Israel le Amor mi pawl ral an do awk lai fang thu asi. Ral an doawk nak ah Israel pawl ral an neh theinak ding in ni khat sung ni a rak cawl. Tuini ah Scientists lam ih mifim thiam tampi’n leitlun thuhla ni le thla an zingzawi rero tik ah, nikhat hi a kim lo a si tin an hmusuak. Nikhat a hlo, a kim lo ti ih an hmusuak mi cu cui ni khat cu Christian Bible sung ih a um mi Joshua san lai ih nikhat a cawl a si tin ngan mi hi thudik a si ding tin Scientists mifim tampi’n an zum.

Siar bet

Leitlun Ih Website Ropibik 10

Leitlunih Website Ropibik 10

Salai Zilthli

Leitlunih website ropibik (10) pawl kan thlir duak pei…

Siar bet

Chinram Ih Kan Ṭulsammi

Chin Ram Ih Kan Ṭulsammi

Jeremiah Ting Hlei Thang

Chin World Media

September 08, 2011

Thuhmaihruai

Kannih Laimi hi hnamdang ai in taksa ah siseh, thinlung le Thlarau lam khalah kan rak nauhak tuk ih fimthiamnak lam le pursum leilawnnak lam khalah kan rak nauhak tuk fawn. Laimi pawl tayet, khampat le kalay kiangkap hrawngih ziang thei lo biar-am te thawi sa le ral lakih an rak vah sukso rero lai ah ramdang mi cu taih inn le mawtaw thatha thawn an rak um zo cutluk ih sanman lo le lehhnu mi kan si. Asinan tui dinhmun ah ram cangkang pawl kan bang hrih lo nan khatluk ih ramthim le sanman lo kha tu ah hitluk ih kan hung suah thei cu mangbangza ngaingai a si. Mi thangso rero lai kan si ih thangso cak tak khal kan si fawn.Kan ram khal hi thangso rero lai le rem rero lai mi a si ih tul mi kan neih tam ih zir dingmi khal a tam fawn. Cui kan tulsam mi pawl cu tampi lak ihsin a tlangpithu in a thupitnak tete kan tar lang ding.

Siar bet

Chin Mino Le A Ṭuanvo

Jeremiah Ting Hlei Thang

Thuhmaihruai

Kan nui’ pumsung ih kan hungsuak ih minung kansi ti kan hun theiaw ih theihtheinak kan hun neih thei ven ten ziangruangih sersiam ka si? Zianghrang ih sersiam kan si tile kan tuanvo ziang a si ticu kan theih tengteng a tul. Thil theih lo hi leitlun ih thilpoi bik pakhat a si ve. Neih lo hnak in theih lo a poi deuh timi thufim tla a um hngehnge. Ziangahtile theih lo hi cu a poi tuk rori a si ko. Theih lo nak ih rahsuah cu a poi ti mi lawng a si.

Siar bet

Mithattu Ṭihnungum: Beidawnnak

Mithattu Ṭihnungum: Beidawnnak

Salai Lal Ram Lian

Mifimpawl in “Leitlun ih ral tumbik le tihnungbik cu beidawnnak hi a si” an ti. Ziangtlukih milian, mihminthang le mifim khal si sehla thinlung hnangamnak, diremnak le lungawinak a neih lo ih a beidawn ahcun nunman nei lo a si. Midang in kan tumtah mi, kan zuamnak pawl in hnaihnawk thei, asinan mah le mah siatsuahawknak tiang thlentu le mah le mah thahawknak tiang thlentu cu beidawnnak hi a si.

Leitlun ih mihminthang zetzet, milian zetzet pawl khal mahte-thataw theih ding tampi an um. Tt. Zaithiam Kurt Cobain (27), lemcang hminthang Marilyn Monroe, tvk. Leitlun ah mahte-thahawknak (suicide) hi minung thih tamnakbik lakah a tel ve. Ram `hangso USA, Europe, Japan, Korea, Singapore, tvk., ah mahte-thahawknak hi a karhin a tam zet.

Leitlun ah thinlung lam buainak neitu hi a malbik minung 4 ah 1 an um ti a si ih `hen 3 ih `hen 2 cu tuamhlawm loin an um bet. (Singapore ah minung 6 ah 1 in thinlung lam buainak an nei). Leitlun ah kum tinte’n thinlung buainak neitu 800,000 cu mahte an thataw ti a si fawn.

Siar bet

Hnamdangmi Nupi/Pasal Neih A Ṭha Maw

Hnamdang mi nupi/pasal neih a tha maw?

Jeremaih Ting Hlei Thang

Himi hnamdang mi nupi,pasal neih a tha maw? Timi hi elawk nak a um hnuihni ih hrekkhat in a tha lo tin, hrekkhat in a tha lutuk ti’n tuini rori khal ah fale tianghman hnamdang minupi/pasal nei ding ih ro cah aw rero kan um. Cule keitla kan nauhak lai ah himi thu hi kan rake law ringring ih kei hi a tha lo a si tilam ih el tu ah ka rak tang ringring. Cui tualleng kan si lai te ih kan thu elawk nak cu ziangah si pei tin tuihnu ah ka vunruat sal. El-awk ding hrimhrim a rak si ko. Ziangahtile a tha ti le tha lo ti kan um ruang ah a si. Curuangah hi thu hi a tha lo ti pawl ih ruahdan le a tha ti pawl ih ruah dan kan zoh  hnuah kan Bible in teh a tha a ti maw? ti pawl zoh nak kan nei ding.

Hnamdang mi nupi/pasal neih a tha ti pawl ih hmuh daan:

 1. Fale pawl an thluak a tha ih an fim duh an ti. Cawkpolh fa hi an thlauk a tha duh ih an fim duh fawn tin an ruat.

2. Zumlotu ansi tla cun missionary tuan kan si mai an ti.

3. Hnamdang mi neih cu fa le pawl in tongtam an thiam an ti.

4. Ziang anva silo hman ah hnamdang nupi/pasal neih cu a sual nak a um lo an ti.

5. Khrih ah pumkhat kan si zokhal kan neih a thiang ko a poinak a um lo an ti.

Siar bet

Tulai Titi

Anti (ramsung)

(1) Aungbali tingthawngkhat poh sehla cu ramleng um Chin fala pacel ka cah ve ding nan anti.
(2) Hnatuan ding theih lo ruangah Bible tlawng kai le Malay feh tengtteng ding a si cuang lo anti.
(3) Bible tlawng din ruangah Pumcek tengteng ding a si cuanglo anti.
(4) Kawhhran din ruang ah thuneihnak din tel tengteng ding asi cuang lo anti.
(5) Ramdang ih tlawngkai ruang ah awm tipoh ding asi cuanglo anti.

Anti (ramleng)

(1) Ramleng um ruangah paisa cu a rah ih rah ah maw nan neih anti.
(2) Tulai cu thilman a sang vivo ih nunau sikat tlek khal a sang vivo anti.
(3) Malay hman ih fala tlangval na tawn lo cun khuihman ah na tawng nawn lo ding anti.
(4) Ramleng um ruang ah sikat tawituk hruh tengteng ding a si cuanglo anti.
(5) Ramleng um ruang ah mobile ( Hmehbiak ) le internet ( Sungbu )sun zan hmang tengteng ding a si cuanglo anti.

By: Ting HLei Thang

Siar bet

Run Va Hnuai Ih Meeting Auaw

Jeremiah Ting Hlei Thang

Thuhmaihruai

Ka nau hak lai te ah ka pa in run va ah nga hawl ding in I rak hruai ih nga hawl in kan pafa ten kan feh theu. Cui ka nauhak lai te ih ka fehnak cu tui tlawng ka kai hlan  te ah rualpi pawl thawn nga hawl in kan feh sal. Cule kei cu hramlak misa lo ti fam cu rawl suang tu ah in ret ih midang cu nga an hawl ih kei in rawl ka rak son. Ka suan ‘theh ih khawdang ka hun tang cu an ra tlung hrih silo umhar in run va lilawn par lam ahcun lamleng in ka va feh. Cui lilawn par ih ka um lai ah ka hnuai tili ih sin thurel authawm ka vun thei. Mak ka ti zet ih cucu thaten ka vun ngai. Cumicu hihi a si.

Siar bet

Leitlun Biaknak Le Sakhua

Ting HLei Thang

1. Buddhism

Dintu	Gautam Siddhartha Buddha (563-483) Nepal (Lumbini) ah suak
Din Kum	525 BC
Thluntu	India, China, Tibet, Korea, Mongolia, Nepal, Bhutan, Thailand, Japan, Laos, Myanmar (Burma), Sri Lanka, Cambodia, Taiwan, Indonesia, Bhutan le Vietnam.
Hmanmi Cabu	The Tripitaka (Buddha zirhawknak khawlkhawmmi) Sutras ti khal in an ko.
Hmun Thianghlim	Lumbini (Nepal) tleunak a rak hmuhnak hmun le Kusinagar (UP) vanram a kai nak hmun (Nirvana)
Biaknak Hmun	Vihar (temple) le Monastery (Phungki pawl umnak)
pawltek	Mahayana le Hinayana

Siar bet

Doctors Pawlih Sinak le Tuahmi Danawknak

(1)    Psychiatrist – thinlunglam harhdamnak zohtu (Deals with mental health)

(2)    Podiatrist – Ke/kezaphak lam zohtu (Foot doctor)

(3)    Optometrist – Mitlam zohtu (Eye doctor)

(4)    Dentist – Haa lam zohtu (Tooth doctor)

(5)    Urologist -  Phuu/zuninn lam zohtu (Deals with bladder)

(6)    Obstetrician – Naupai/nauneih lam zohtu (Deals with pregnancy and birth)

(7)    Pediatrician – Nauhak zohtu (Child doctor)

Siar bet